NUUSBRIEF NO 14

4/2026

15 Maart 2026

Johan F Lotriet: OOB

Kontakbesonderhede

Voorsitter: +27 82 324 6636

Onder-Voorsitter: +27 82 769 1505

Beskermheer: +27 82 411 7836

Strategies: +27 83 469 7969

Projekte: +27 82 862 1046

Bestuur

Voorsitter: Hein Crocker

Onder-Voorsitter: Johan Lotriet

Beskermheer: Andre Olivier

Strategies: Fanie Booysen

Projekte: Chris Botha

Bestuur

Voorsitter: Hein Crocker

Onder-Voorsitter: Philip Schutte

Beskermheer: Andre Olivier

Lid: Fanie Booysen

Kopiereg

Kopiereg van die titel, teks, tabelle, kaarte, foto’s en geskandeerde voorwerpe bly die eiendom van die Bestuur van die Suid-Afrikaanse Spoorwegpolisie, Spesiale Taakmag Vereniging.

Alle regte word voorbehou. Geen gedeelte van hierdie publikasie mag gereproduseer, in ‘n herwinbare sisteem gestoor, of in enige vorm of op enige wyse gekommunikeer word, hetsy elektronies, meganies, deur middel van fotokopieë, opname of andersins, sonder die voorafverkrewe skriftelike goedkeuring van die kopiereg-eienaar nie.

INHOUDSOPGAWE

NO	ARTIKEL	SKRYWER	BLADSY
1	Doelstellings van die nuusbriewe	JF Lotriet	3
2	Huldeblyk aan eerste Kommissaris	JF Lotriet	4
3	Wapentuig	JF Lotriet L Botha JP Smit B Buchler	14
4	Beveiliging van die Veelparty-Organisasie : SWA	JF Lotriet	42
5	Toerusting van die Spesiale Taakmag	JF Lotriet	44
6	Stories	JF Lotriet	53
6.1.	Geen	JF Lotriet	53
7.	Verjaarsdae & Sterfgevalle	JF Lotriet	53
8.	Besprekingspunte vir die volgende uitgawe	JF Lotriet	53

 

Voorwoord

Deur

Johan F Lotriet: OOB

1. DOELSTELLINGS VAN DIE NUUSBRIEWE

Hierdie is die veertiende (14) uitgawe in ’n reeks nuusbriewe wat met elke publikasie aan momentum en inhoud wen. Die artikels raak al hoe meer boeiend, en talle bydraes is reeds ontvang vir toekomstige plasing.

Met goedkeuring van die bestuur van die Vereniging, is dit bevestig dat Johan Lotriet tot verdere kennisgewing as opsteller en redakteur van die nuusbrief sal aanbly. Alle insette vir oorweging moet direk aan hom gestuur word — voor of op die 15de van elke maand — by die e-posadres: jflotriet3@gmail.com.

Die nuusbrief stel dit ten doel om die volgende beginsels te handhaaf:

Kommunikasie: om n gereelde kommunikasie-platform daar te stel ten einde lede ingelig te hou oor die aktiwiteite, gebeurtenisse en verwikkelinge binne die Vereniging.

Betrokkenheid: om lede te betrek en betrokke te hou deur die deel van belangrike inligting, historiese gebeure en belangrike gebeure.

Eenvormigheid: om n platform te skep vir die gereelde kommunikasie en bewegings, kennisgewings van byeenkomste, verjaarsdae en afsterwes. ‘n Nuusbrief skep ‘n gevoel van deelwees (“belonging”) onder die lede. Niemand word uitgesluit nie.

Frekwensie van die nuusbrief: daar word gepoog om die nuusbrief op ‘n gereelde basis aan lede te versprei, om sodoende deurlopende kontak onderling tussen lede te behou. Dit sal afhang van die volume informasie wat gekommunikeer moet word, en kan maandeliks – maar nie langer as twee (2) maande uitmekaar nie – wees.

2.

2. OORHANDIGINGSEREMONIE AAN WAHL BARTMANN AS HULDEBLYK AAN SY OUPA, DIE EERSTE KOMMISSARIS VAN DIE SA SPOORWEGPOLISIE, BRIGADIER CJG BARTMANN TE KEMPTONPARK : SATERDAG 7 FEBRUARIE 2026

Opgestel deur Johan F Lotriet : OOB

2.1. Agtergrond

Huldeblyk aan Brigadier CJG Bartman: Eerste Kommissaris van die SA Spoorwegpolisie

Kemptonpark, 7 Februarie 2026 — In ’n atmosfeer gevul met trots, herinnering en diepe waardering het ongeveer veertig veterane van die SA Spoorwegpolisie, lede van die voormalige Spesiale Taakmag, asook familielede en vriende saamgekom vir ’n besondere ontbytsessie ter ere van oorlede Brigadier CJG Bartman. Brigadier Bartman het van 1 Mei 1959 tot 7 September 1961 gedien as die eerste Kommissaris van die SA Spoorwegpolisie — ’n tydperk wat die grondslag gelê het vir die professionele identiteit, dissipline en operasionele standaarde van die Mag.

Program van die verrigtinge

Program van die verrigtinge

Die geleentheid, aangebied in Kemptonpark, het nie net ’n terugblik gebied op ’n belangrike era in die geskiedenis van die SA Spoorwegpolisie nie, maar ook ’n simboliese brug gebou tussen generasies. Die hoofgas van die oggend was mnr. Wahl Bartman, kleinseun van Brigadier Bartmann, wat namens die familie ’n huldeblyk-sertifikaat en ’n gedenk-wynbottel in ontvangs geneem het. Sy teenwoordigheid het die huldeblyk ’n persoonlike en ontroerende dimensie gegee, en die gehoor herinner aan die mense agter die uniform — die families wat die nalatenskap dra.

’n Leier wat die fondament gelê het

Brigadier CJG Bartman se termyn as Kommissaris het saamgeval met ’n tyd van groei, hervorming en institusionele vestiging. Onder sy leiding is die SA Spoorwegpolisie se rol duidelik gedefinieer, operasionele riglyne gestandaardiseer en ’n kultuur van professionele trots gevestig. Sy visie het die Diens geanker as ’n gespesialiseerde veiligheidsmag wat die land se spoorweë, infrastruktuur en passasiers met toewyding beskerm het.

Vir baie van die veterane wat die ontbyt bygewoon het, was Brigadier Bartmann nie net ’n naam in die geskiedenisboeke nie, maar ’n stigtersfiguur wie se nalatenskap steeds in hul eie loopbane en herinneringe voortleef.

Artikel oor Brigadier CJG Bartmann in die Nongqai tydskrif

Bewaring van geskiedenis en nalatenskap

Die doel van die huldeblyk was duidelik: om die geskiedenis van die SA Spoorwegpolisie te bewaar, te beskerm en te vier — nie net vir vandag nie, maar vir die nageslag. In ’n tyd waar die bydraes van kleiner, gespesialiseerde veiligheidsdienste dikwels oor die hoof gesien word, dien sulke geleenthede as noodsaaklike ankers van erkenning en historiese geregtigheid.

Die Erfenis-reëlingskomitee het beklemtoon dat die SA Spoorwegpolisie se nalatenskap nie net bestaan uit operasionele prestasies nie, maar ook uit die kameraadskap, opoffering en diensgerigtheid van die mans en vroue wat die uniform gedra het. Die huldeblyk aan Brigadier CJG Bartmann is deel van ’n groter poging om hierdie geskiedenis te dokumenteer, te deel en te vereer.

Johan Lotriet en Nic O’Kelly oorhandig die huldeblyk sertifikaat en bottel wyn aan Wahl Bartmann

Wahl Bartmann hou die sertifikaat en bottel wyn vas en lyk duidelik baie trots op sy oorlede Oupa, Brigadier CJG Bartmann

’n Geleentheid van waardigheid en verbondenheid

Die ontbyt het ’n geleentheid geskep vir veterane om mekaar weer te sien, stories te deel en hul gedeelde identiteit te herbevestig. Die warm atmosfeer, die waardige aanbieding van die huldeblyk en die teenwoordigheid van die Wahl Bartmann het die oggend omskep in ’n betekenisvolle en gedenkwaardige gebeurtenis.

Die byeenkoms het duidelik gewys dat die nalatenskap van die SA Spoorwegpolisie lewendig bly — nie net in argiewe en dokumente nie, maar in die harte van diegene wat gedien het en in die families wat hul stories voortdra.

 

Vlnr voor: Nico O’Kelly, Johan Lotriet, Wahl Bartmann, Riaan Stander, Dinky Boucher en Sam Kilian

Vlnr middel: Charles Slabbert, Ronnie Meiring, Fanie Booysen, Attie Rossouw

Vlnr agter: Manie Fourie, Fires van Vuuren, Willie Hattingh, Herman de Beer, Pottie Potgieter, Dana Kruger en Bertie Smith

Vlnr voor sittende op die grond: Annelize van Rensburg, Tamryn van Rensburg

Vlnr op stoele: Deidre van Rensburg, Estelle O’Kelly, Nenette Booysen, Wiltrud Fourie, Meisie Boucher, Melissa Slabbert

Vlnr staande: Yolanda Potgieter, Enid Kruger, Poppie Meiring, Juanita Kilian, Mandy van Vuuren, Elsie Smith, Emma Lotriet, Mari de Beer, Danyella van Rensburg

Veterane, familielede en vriende verkeer gesellig

Vlnr: Wiltrud Fourie, Manie Fourie, Willie Hattingh en Fanie Booysen

Veterane, familielede en vriende wag dat die verrigtinge begin

Veterane, familielede en vriende wag dat die verrigtinge begin

Vlnr: Fanie Booysen, Manie Fourie en Emma Lotriet

Tamryn van Rensburg

vlnr: Manie Fourie, Nico O’Kelly, Johan Lotriet, Sam Kilian en Fanie Booysen

Erfenis-reëlingskomitee

Vlnr: Johan Lotriet, Wahl Bartmann en Fanie Booysen

3. WAPENTUIG VAN DIE SPESIALE TAAKMAG

Opgestel deur Johan F Lotriet : OOB, geredigeer en bygewerk deur:

Louis Botha, JP Smit en Bertram Buchler

3.1. Inleiding: Wapentuig-arsenaal van die Spesiale Taakmag

Die Spesiale Taakmag het oor ’n omvangryke en veelsydige wapentuig-arsenaal beskik wat doelbewus saamgestel is om aan uiteenlopende operasionele vereistes te voldoen. Lede is toegerus met ’n kombinasie van handwapens, submasjiengewere, haelgewere, skerpskuttersgewere, gewere en masjiengewere, en verskillende handgranate, elk gekies vir ’n spesifieke rol binne die taktiese spektrum. Hierdie wapens het die Spesiale Taakmag in staat gestel om doeltreffend op te tree in situasies wat gewissel het van hoërisiko-arrestasies en infrastruktuurbeskerming tot gyselaarsituasies, teeninsurgensie en gespesialiseerde SA Spoorwegpolisie veiligheidsoperasies.

Die keuse en samestelling van wapens vir enige operasie was nooit toevallig nie. Dit is bepaal deur die aard van die bedreiging, die terrein, die operasionele doelwitte en die vlak van geweld wat moontlik teëgekom kon word. Só het elke lid se bewapening ’n funksionele deel gevorm van ’n groter, geïntegreerde taktiese benadering — een waarin presisie, vuurkrag, mobiliteit en veiligheid voortdurend in balans gebring is.

3.2. Handwapens en Persoonlike Bewapening

Handwapens het nog altyd ’n kernrol gespeel in die individuele bewapening van lede van die Spesiale Taakmag. As primêre persoonlike vuurwapens moes hulle betroubaar, robuust en geskik wees vir nabygevegte, hoërisiko-arrestasies en situasies waar vinnige reaksie en mobiliteit noodsaaklik was. Aanvanklik is lede standaard uitgereik met die 9mm Browning High Power (HP) — ’n ikoniese pistool wat bekend was vir sy eenvoud, akkuraatheid en duursaamheid. Ten spyte van sy uitstekende reputasie het die Browning HP ’n beperkte magasynkapasiteit, 13 rondtes gehad, wat in dinamiese operasies ’n taktiese nadeel kon inhou.

Namate operasionele vereistes ontwikkel het en die behoefte aan groter vuurvolume toegeneem het, is die Browning HP geleidelik vervang met die 9mm Beretta 92FS. Die Beretta het ’n aanmerklik groter magasynkapasiteit, 15 rondtes, verbeterde ergonomie en moderne veiligheidsmeganismes gebied, wat dit ’n meer geskikte keuse gemaak het vir hoë-intensiteit operasies. Hierdie oorgang het die Spesiale Taakmag se vermoë versterk om langer kontaktyd te handhaaf, vinniger te herlaai en meer veelsydig op te tree in uiteenlopende taktiese omgewings.

High Power Browning 9 x 19 mm

Beretta 92FS 9 x 19 mm

Die evolusie van persoonlike handwapens weerspieël die breër ontwikkeling van die Spesiale Taakmag se operasionele filosofie: om voortdurend aan te pas, te verbeter en die beste beskikbare toerusting in te span om lede se veiligheid en taakvermoë te maksimaliseer.

3.3. Die Israeliese UZI 9 x 19mm Submasjiengeweer

Die Israeliese UZI 9mm submasjiengeweer het vir baie jare die verkose vuurwapen van die Spesiale Taakmag gebly wanneer dit by gebou-opruiming, nabygevegte en operasies in beperkte ruimtes gekom het. Met ’n 30‑patroon magasynkapasiteit, kompakte ontwerp en uitmuntende meganiese betroubaarheid het die UZI ’n ideale balans gebied tussen akkurate vuurkrag, beheerbaarheid en mobiliteit — drie elemente wat krities is in hoërisiko-omgewings.

Uzi – 9 x 19mm Submasjien geweer

Wat die UZI veral gewild gemaak het, was sy hoë vuurtempo, uitstekende akkuraatheid en minimum terugslag, wat dit vir operateurs moontlik gemaak het om vinnig, presies en veilig te reageer in situasies waar splitsekondes die verskil tussen sukses en mislukking kon beteken.

Die wapen se robuuste konstruksie en eenvoudige hantering het dit verder geskik gemaak vir gebruik in beperkte of beknopte areas, soos gange, trappe, voertuie en stedelike strukture waar groter wapens onprakties sou wees.

As ’n kernkomponent van die Spesiale Taakmag se nabygeveg-bewapening het die UZI ’n bewese rekord opgebou as ’n betroubare, intuïtiewe en taktiese instrument — een wat die operasionele vermoë van lede betekenisvol versterk het in die uitvoering van hul pligte.

Uzi submasjiengeweer met lig en batterypak aangebring

Die voorkant van die skietlig soos aangebring aan die Uzi submasjien-

geweer. Die batterypak van die skietlig het ook as ’n addisionele handvatsel

gedien. Die skietlig was ’n stooritem wat uitgereik was tydens nagoperasies.

3.4. Inleiding: Haelgewere in die Spesiale Taakmag se Snelinbraaktegnieke

Binne elke gevegspan van die Spesiale Taakmag was die haelgeweer ’n onmisbare spesialiswapen, veral vir snelinbraaktegnieke waar deure, vensters en ander toegangspunte vinnig en doeltreffend oopgeskiet moes word. Die haelgeweer het ’n unieke rol vervul: dit was nie primêr bedoel vir algemene vuursteun nie, maar vir presiese, kortafstand‑toepassings wat onmiddellike toegang tot ’n gebou of vertrek vereis het. Om hierdie rede is daar verseker dat ten minste een haelgeweer in elke gevegspan beskikbaar was.

Aanvanklik het die Spesiale Taakmag staatgemaak op die Mossberg 500 12‑boor pompaksie‑haelgeweer, ’n robuuste en betroubare platform wat ideaal was vir deur‑ en vensterbreek. Soos operasionele vereistes ontwikkel het, is die Mossberg vervang deur die Beretta pompaksie‑haelgeweer, wat verbeterde ergonomie en gladder werking gebied het. Later is die arsenaal verder versterk met die Suid‑Afrikaanse Striker‑haelgeweer, ’n innoverende ontwerp met ’n drommagasyn wat ’n hoër vuurvolume en vinniger opvolgskote moontlik gemaak het.

Mossberg 500 – 12-boor pompaksie haelgeweer

Beretta RS202M1 – 12-boor pompaksie haelgeweer met voubare kolf

Beretta RS200M2 – 12-boor pompaksie haelgeweer

Striker 12-boor haelgeweer

Model 10B 12-boor Semi-automatiese haelgeweer

Hierdie evolusie in haelgeweerbewapening weerspieël die Spesiale Taakmag se voortdurende strewe na spoed, presisie en taktiese voordeel in hoërisiko‑omgewings. Of dit nou was om ’n deur oop te breek, ’n vertrek vinnig te betree of ’n hindernis te neutraliseer, het die haelgeweer ’n kritieke rol gespeel in die sukses van snelinbraak‑ en gebou‑opruimingsoperasies.

3.5. Verskillende tipes ammunisie

Die 12‑boor haelgeweer is een van die mees veelsydige platforms in wetstoepassing en sekuriteit, hoofsaaklik omdat dit ’n wye reeks ammunisie kan gebruik om by uiteenlopende situasies aan te pas. Die keuse van die korrekte patroon is egter krities: elke tipe ammunisie het ’n unieke doel, energievlak en operasionele toepassing, en die verkeerde keuse kan die veiligheid, effektiwiteit en professionele standaarde van ’n operasie benadeel.

Onder die algemeen gebruikte spesialis‑laaie tel SSG‑haelskoot, Sabot‑slugs, rubber balle en gaspatrone. SSG‑skoot bestaan uit groter, swaarder korrels wat ontwerp is vir situasies waar hoër energie-oordrag verlang word en waar die operateur ’n meer gekonsentreerde trefpatroon benodig. Sabot‑slugs funksioneer as ’n enkelprojektiel en bied verbeterde stabiliteit en akkuraatheid, wat dit geskik maak vir presisie‑toepassings of om hindernisse te deurdring waar tradisionele haelskoot onvoldoende is.

Rubber balle vorm deel van minder‑dodelike opsies en word gebruik in omgewings waar die doel is om ’n individu te ontmoedig of te versprei sonder om permanente beserings te veroorsaak, mits dit verantwoordelik en binne toepaslike riglyne aangewend word. Gaspatrone, op hul beurt, word gebruik vir skarebeheer of om ’n ruimte te beïnvloed sonder direkte fisieke kontak, en vereis streng nakoming van veiligheids- en regsraamwerke.

’n Begrip van hierdie uiteenlopende ammunisie‑tipes stel die operateur in staat om die haelgeweer verantwoordelik, professioneel en situasie‑gepas te gebruik. Deur die eienskappe en beperkings van elke patroon te ken, kan die gebruiker die mees geskikte opsie kies op grond van missieprofiel, omgewing en veiligheidsvereistes—’n kernbeginsel vir enige operasionele of opleidingskonteks.

Verskillende tipes 12 boor haelgeweer ammunisie:

• Nr 5 hael – 378 lood korrels. Veelsydige ammunisie met n groot aantal aanwendings.
• SG hael – 9 – 12 lood korrels. Korrels groote 8.6 mm
• LG hael – 9 – 12 lood korrels. Korrels grootte 9.1. mm
• SSG hael – 16 lood korrels. Korrel grootte 6.8 mm
• AAA hael – 32 – 40 lood korrels. Korrel grootte 5.2. mm
• Brenneke Sabot-Slugs

12-boor Super SABOT of soliede slug ammunisie

SSG Super 12-boor haelpatrone

12-boor Rubber haelpatrone met rubberballetjies

12- boor haelpatrone gevul met gas

3.6. Die Belgiese FN FAL Kal 7.62 × 51 mm: Gebruik, Aanwending en Uiteindelike Vervanging deur die R4‑reeks

Die Belgiese FN FAL Kal 7.62 × 51 mm het vir baie jare ’n sentrale rol gespeel in die bewapening van die Spesiale Taakmag. As ’n semi‑ en outomatiese gevegsgeweer het dit ’n indrukwekkende kombinasie van akkuraatheid, vuurtempo en kinetiese energie gebied, wat dit uiters geskik gemaak het vir middel‑ tot langafstand, terreinbeheer en vuursteun in hoërisiko‑operasies. Die Belgiese FN FAL se robuuste ontwerp en beproefde gevegsrekord het dit ’n betroubare keuse gemaak vir operateurs wat krag en penetrasie benodig het.

Die 7.62 x 51 mm‑rondte het ’n hoë impakkrag gelewer, ideaal vir operasies in oop terrein of teen goed toegeruste teenstanders. Die wapen se akkuraatheid het dit moontlik gemaak om presiese skote te plaas, selfs onder uitdagende omstandighede, terwyl die outomatiese modus ’n hoë vuurvolume kon lewer wanneer onderdrukkingsvuur nodig was.

Belgiese FN FAL Kal 7,62 x 51 mm NATO

Tog het die Belgiese FN FAL sy beperkings binne beboude gebiede gehad. Sy lengte en gewig het dit minder geskik gemaak vir nabygevegte, gebou‑opruiming en operasies in beknopte ruimtes waar korter wapens ’n taktiese voordeel bied. Die kragtige 7.62 mm‑rondte het ook ’n verhoogde risiko van oorpenetrasie ingehou — ’n kritieke faktor in gyselaarsituasies waar die veiligheid van onskuldige persone voorop staan.

Die Belgiese FN FAL was toerus met ‘n houtkolf. Die vervanging van die Belgiese FN FAL was die Suid-Afrikaans vervaardigde R1. ’n Gesogde aanvals-geweer met ’n plastiese kolf. In uiters beperkte gevalle was die plastiese kolf in verskillende lengtes beskikbaar.

Afgesien van standdaard 7,62 X 51mm NATO ammunisie was 7,62 X 51 mm Panserbreek ammunisie asook Ligspoor ammunisie beskikbaar vir spesiale operasies.

3.7. Oorgang na die Suid‑Afrikaanse R4‑reeks

Namate operasionele vereistes verander het, is die FN FAL uiteindelik vervang deur die Suid‑Afrikaanse vervaardigde R4‑geweer, wat die ligter 5.56 × 45 mm‑kaliber gebruik het. Die R4 het verskeie taktiese voordele gebied:

• Groter magasynkapasiteit van 30 patrone, teenoor die FAL se 20‑patroon magasyn.

• ’n Opvoubare kolf, wat die wapen korter en aansienlik meer hanteerbaar

gemaak het in voertuie, trappe, gange en ander beperkte ruimtes.

• Laer terugslag, wat vinniger opvolgskote en beter beheer in nabygevegte moontlik gemaak het.

• Ligte gewig, wat mobiliteit en uithouvermoë verbeter het tydens langdurige operasies.

R4 5,56 x 45 mm NATO

Hierdie eienskappe het die R4‑reeks ’n meer geskikte primêre gevegsgeweer gemaak vir die uiteenlopende operasionele omgewings waarin die Spesiale Taakmag moes funksioneer — veral in stedelike gebiede en strukture waar die FN FAL se krag en lengte ’n nadeel kon word.

’n Wapen wat sy plek in die geskiedenis verdien

Hoewel die Belgiese FN FAL Kal 7,62 x 51 mm uiteindelik vervang is, bly dit ’n ikoniese deel van die Spesiale Taakmag se bewapeningsgeskiedenis. Dit het ’n tydperk verteenwoordig waarin vuurkrag, robuustheid en langafstandvermoë die kern van operasionele behoeftes gevorm het.

Die oorgang na die R4‑reeks weerspieël die Spesiale Taakmag se voortdurende aanpassing aan moderne taktiese vereistes — ’n evolusie wat die veiligheid, mobiliteit en doeltreffendheid van operateurs betekenisvol verbeter het.

3.8. FN MAG Ligte Masjiengeweer (FN MAG LMG) 7,62 x 51 mm NATO

Die FN MAG LMG, gekamerd in 7.62 × 51 mm NATO, was een van die mees kragtige vuursteunwapens tot die beskikking van die Spesiale Taakmag. As ’n bandgevoede masjiengeweer met twee verwisselbare lope, is dit ontwerp om volgehoue vuursteun te lewer in situasies waar onderdrukkingsvuur, terreinbeheer en taktiese oorheersing noodsaaklik was. Die FN MAG LMG se robuuste meganika, hoë vuurtempo en langafstandvermoë het dit ’n uiters effektiewe wapen gemaak in operasies waar brute vuurkrag die verskil kon beteken tussen sukses en mislukking.

FN MAG LMG 7,62 x 51 mm NATO masjiengeweer

Die primêre doel van die FN MAG LMG was om dekkingsvuur te verskaf tydens aanvalle, hinderlae, gebiedsdominansie en ander hoërisiko‑situasies. Deur vyandelike bewegings te onderdruk en veilige manoeuvreerruimte vir die gevegspan te skep, het die masjiengeweer ’n kritieke rol gespeel in die taktiese raamwerk van plattelandse operasies. Om hierdie rede is die FN MAG LMG uitsluitlik in landelike en oop terrein aangewend, waar sy omvang, gewig en penetrasiekrag optimaal benut kon word.

Die wapen was egter baie swaar en vereis die samewerking van twee operateurs:

• die skutter, verantwoordelik vir die hantering en rigting van die wapen, en

• die assistent‑skutter, wat die ammunisieband gevoer het, die tweede loop bestuur het en vinnige loopveranderinge uitgevoer het om oorverhitting te voorkom.

Hierdie spanbenadering het die FN MAG LMG se volgehoue vuurtempo en operasionele betroubaarheid verseker, maar het dit ook minder geskik gemaak vir stedelike of gebou‑gebaseerde operasies waar mobiliteit, kort wapens en presisie ’n groter rol speel.

Die FN MAG LMG het dus ’n duidelik gedefinieerde, maar uiters belangrike plek in die Spesiale Taakmag se bewapeningsfilosofie gevul: ’n bron van oorweldigende vuurkrag, ontwerp om die gevegspan se beweging te beskerm en vyandelike weerstand te breek in omgewings waar afstand, siglyn en terrein die gebruik daarvan bevoordeel het.

3.9. Skerpskutgewere in die Spesiale Taakmag: Aanwending tydens Gyselaarsituasies

Skerpskutgewere het ’n kritieke rol vervul in die Spesiale Taakmag se hantering van gyselaarsituasies, waar presisie, stabiliteit en absolute vuurbeheersing van die hoogste belang was. Anders as algemene gevegsgewere of nabygevegwapens, is skerpskutgewere uitsluitlik aangewend wanneer ’n gekalibreerde, presiese en verantwoordelike skoot die enigste taktiese oplossing gebied het om ’n onmiddellike bedreiging te neutraliseer sonder om die gyselaar in gevaar te stel.

Die Spesiale Taakmag het hoofsaaklik twee kategorieë skerpskietgewere gebruik:

• Grendelaksie‑gewere, veral die Steyr‑Mannlicher SSG69, Musgrave M80 swaarloop en die Sig Sauer 2000 en
• Semi‑outomatiese gewere, meestal aangepaste R1‑skerpskutters gewere.

Elke tipe het ’n unieke rol gespeel, afhangend van die aard van die situasie, die afstand, die terrein en die vlak van presisie wat vereis is.

3.9.1. Grendelaksie Skerpskutgewere: Steyr‑Mannlicher SSG69 – Kal 308 WIN (NATO) met Kahles teleskoop (6-9 x 40)

Die Steyr‑Mannlicher grendelaksie‑geweer was die primêre keuse vir hoë-presisie skote tydens gyselaarsituasies. Die grendelaksie‑meganisme het ’n besonder stabiele platform gebied, met minimale bewegende dele en ’n konsekwente sluitaksie wat die akkuraatheid merkbaar verhoog het. Hierdie tipe geweer was ideaal vir:

• Langafstand,

• Situasies waar absolute presisie vereis is,

• Beheerde, enkele skote, en

• Omgewings waar die risiko van oorpenetrasie streng bestuur moes word.

Die Steyr‑Mannlicher se reputasie vir akkuraatheid, betroubaarheid en konsekwente skootplasing het dit ’n onontbeerlike instrument gemaak vir skerpskutters wat verantwoordelik was vir die mees kritieke oomblikke van ’n gyselaarsoperasie.

Steyr Mannlicher SSG69 Kal 308 WIN (NATO), Skerpskut-geweer was toegerus met

‘n Kahles teleskoop (6-9 x 40 mm)

3.9.2. Die Sig Sauer 2000 Kal 308 WIN (NATO) skerpskutter-geweer was met ‘n Tasco teleskoop (3-9 x 40) toegerus

Die SIG Sauer 2000 het ontstaan in ’n era waarin skerpskutterrolle vinnig geprofessionaliseer het. Europese polisie‑ en militêre eenhede het toenemend gespesialiseerde toerusting vereis vir teen‑terrorisme, grensveiligheid en stedelike presisie‑operasies. Die 2000 het in hierdie nis ingepas as ’n geweer wat die oorgang verteenwoordig het tussen tradisionele militêre bolt‑action gewere en die nuwe generasie presisieplatforms wat later sou volg. Hoewel dit nooit die wêreldwye verspreiding van sommige Amerikaanse en Duitse mededingers bereik het nie, het dit ’n reputasie opgebou as ’n ingenieursmeesterstuk wat sy tyd vooruit was.

 

Sig Sauer 2000 Kal 308 WIN (NATO)

3.9.3. Musgrave Model 80 swaarloop Kal 308 WIN (NATO), skerpskut-geweer was met ‘n Tasco teleskoop (3-9 x 40) toegerus

Die Musgrave M80 swaarloop‑skerpskut-geweer verteenwoordig een van Suid‑Afrika se mees gesofistikeerde pogings om ’n inheemse, langafstand‑presisieplatform te ontwikkel. Gebou op die beproefde Mauser‑aksie en toegerus met ’n robuuste, swaar profiel‑loop vir uiterste akkuraatheid, het die M90 vinnig ’n reputasie opgebou as ’n betroubare en konsekwente wapen in die hande van opgeleide skerpskutters.

Musgrave Model 80 swaarloop Kal 308 WIN (NATO) wat toegerus was met ‘n

Tasco teleskoop (3-9 x 40 mm)

3.9.4 Semi‑outomatiese Skerpskutgewere: Die R1 Kal 7,62 x 51mm (NATO)

Benewens grendelgewere het die Spesiale Taakmag ook semi‑outomatiese R1 Kal 7,62 x 51 mm‑gewere gebruik in ’n skerpskuttersrol, veral in situasies waar:

• Vinnige opvolgskote nodig kon wees,

• Mediumafstand plaasgevind het,

• Bewegende teikens hanteer moes word, of

• Vuurvolume en reaksiespoed ’n groter rol gespeel het.

Die R1 Kal 7,62 x 51 mm, skerpskutters-geweer, het ’n balans gebied tussen akkuraatheid en vuurtempo. Hoewel dit nie dieselfde presisie as ’n grendelaksie‑geweer gelewer het nie, was dit uiters effektief in dinamiese situasies waar die bedreiging vinnig kon verander en die skerpskutter meer as een skoot moes kan plaas sonder om die wapen te herlaai of die skietposisie te verbreek.

R1 Kal 7,62 x 51 mm (NATO) sem-outomatise skerpskutters-geweer

3.9.5. Taktiese Aanwending in Gyselaarsituasies

Skerpskutters het ’n gespesialiseerde rol vervul in die Spesiale Taakmag se gyselaarprosedures. Hul take het ingesluit:

• Identifisering van die primêre bedreiging,
• Beskerming van eie magte
• Monitering van gedrag, bewegings en wapens,
• Observasie en insameling van inligting wat aan die bevelsgroep rapporteer word,
• Teen-sluipskutter aanvalle,
• Beskerming van onderhandelaars of kontak-persoon wanneer fisiese kontak met gyselaarnemers vereis word,
• Beskerming van BBP’s
• Verbeter die vermoë van die bevelselement om aanvalle van ekserne groepe of aanvallers wat situasie omvêr wil gooi met kriminele doelstellings of gyselaar-nemers goedgesind is, teen te werk,
• Monitor en rapporteer verdagte gedragspatrone (overwatch),
• Koödinering met die bevelsgroep
• Plasing van presiese, verantwoordelike skoot wanneer dit die enigste opsie was om ’n gyselaar se lewe te red.

Die keuse tussen ’n grendel of ’n semi-outomatise geweer, is bepaal deur:

• Die afstand tot die teiken,

• Die omgewing (binne, buite, stedelik, landelik),

• Die bewegingspatroon van die bedreiging,

• Die risiko van oorpenetrasie, en

• Die vereiste reaksiespoed.

In die meeste klassieke gyselaarsituasies is die grendelaksie‑geweer verkies vir sy ongeëwenaarde presisie. Die semi-outomatise geweer is gebruik waar die situasie meer vloeibaar was of waar die skerpskutter ’n groter taktiese aanpassingsvermoë benodig het.

3.9.6. ’n Rol van uiterste verantwoordelikheid

Die gebruik van skerpskutgewere in gyselaarsituasies het ’n uiters hoë vlak van opleiding, dissipline en emosionele stabiliteit vereis. Skerpskutters moes nie net tegnies vaardig wees nie, maar ook die vermoë hê om onder intense druk ’n enkele, lewensbepalende besluit te neem.

Die grendelaksie en die semi-outomatise‑gewere het saam ’n veelsydige en effektiewe gereedskapstel gevorm wat die Spesiale Taakmag in staat gestel het om gyselaarsituasies met professionaliteit, presisie en taktiese verantwoordelikheid te hanteer.

Twee skerpskutters met helmet en ingeboude kommunikasie, die een links met ’n

Grendelaksie, Musgrave M80 en die een regs met ’n R1 semi-outomatiese geweer

3.9.7. Laser afstandmeter

Die gebruik van ’n laser‑afstandmeter tydens ’n gyselaarsituasie is ’n kritieke hulpmiddel vir skerpskutters wat onder uiterste druk presiese, verantwoordelike besluite moet neem. Deur onmiddellike, foutlose afstandsdata te verskaf, stel die afstandmeter die skerpskutter in staat om ballistiese berekeninge te verfyn, omgewingsfaktore te verreken en die akkuraatheid van elke moontlike skoot te optimaliseer. In ’n scenario waar millimeters die verskil tussen redding en tragedie kan beteken, word die laser‑afstandmeter ’n onontbeerlike deel van die skerpskutter se besluitnemingsproses en operasionele dissipline.

Laser afstandmeters

3.10. Die Rol van Handgranate in Spesiale Taakmag‑ en Gyselaarsituasies

Handgranate vorm deel van die breër spektrum van gespesialiseerde toerusting wat deur Spesiale Taakmag‑eenhede gebruik word om komplekse, hoë‑risiko situasies te bestuur. Binne gyselaarreddings, hoëprofiel‑arrestasies en strukturele toetredings word verskillende tipes granate nie as wapens op sigself gesien nie, maar as hulpmiddels om beheer, verrassing, ontwrigting of kommunikasievoordeel te verkry. Die verantwoordelike, wettige en streng gereguleerde gebruik van hierdie toerusting is ’n kernbeginsel van professionele operasies.

Die volgende tipes handgranate word algemeen in taktiese omgewings aangetref, elk met ’n unieke funksie en doel:

3.10.1 Fragmentasie‑granate (bv. M26)

Fragmentasie‑granate, soos die M26, is tradisioneel ontwerp vir militêre gevegssituasies waar die doel is om ’n vyandelike posisie te neutraliseer. In moderne wetstoepassing en spesiale operasies word sulke granate nie in tipiese gyselaarsituasies gebruik nie, aangesien hul vernietigende aard onversoenbaar is met die beginsel van minimale kollaterale skade. Hulle word eerder bestudeer vir historiese, tegniese en taktiese begrip, veral in opleiding waar die fokus op veiligheidsbewustheid en risikobestuur val.

M26 Fragmentasie Granaat

3.10.2 MK26 Oefengranate

Oefengranate boots die klank, tydsberekening of hanteringseienskappe van werklike granate na, maar sonder die gevaarlike effekte. Hulle word gebruik om operateurs te kondisioneer vir stres, tydsdruk en koördinasie in ’n veilige omgewing. In gyselaarreddingsopleiding help oefengranate om:

• realistiese scenario’s te skep

• kommunikasie‑ en toetredingsprosedures te verfyn

• spanbewegings en reaksietye te verbeter

Hulle is dus ’n kritieke deel van die leerproses, maar het geen operasionele effek in werklike situasies nie.

MK26 Oefen-Granaat

3.10.3 CS‑traangas granate

CS‑traangas granate word gebruik om ’n ruimte te beïnvloed sonder direkte fisieke kontak. In ’n Spesiale Taakmag‑konteks kan hulle:

• ’n omgewing destabiliseer waar ’n gewapende individu verskans is

• tyd skep vir onderhandeling of herposisionering

• die risiko van direkte konfrontasie verminder

Die gebruik van CS‑traangas word streng gereguleer deur wetgewing, interne beleid en menseregte‑raamwerke. In gyselaarsituasies word dit slegs oorweeg wanneer dit veilig, verantwoordbaar en proporsioneel is, en wanneer die beskerming van onskuldige lewens die hoogste prioriteit bly.

CS Traangas granaat

3.10.4. Skok‑ of flits‑donkergranate

Skokgranate is ontwerp om ’n kortstondige sensoriese ontwrigting te veroorsaak—’n harde knal en intense ligflits—wat ’n taktiese voordeel kan skep sonder permanente skade wanneer dit korrek gebruik word. In gyselaarreddings word hulle soms aangewend om:

• ’n oomblik van verrassing te skep

• ’n gewapende aanvaller se aandag te ontwrig

• toetreding veiliger te maak vir beide operateurs en gyselaars

Hul gebruik vereis uiterste dissipline, presiese tydsberekening en streng nakoming van veiligheidsprotokolle.

Skok of flits-donder granate

3.10.6 M18 Gekleurde Rookgranate

Gekleurde rookgranate is een van die eenvoudigste en mees betroubare metodes om windrigting en posisie‑aanduiding vir helikopteraanwending te kommunikeer. Hulle bied onmiddellike visuele sein, selfs in uitdagende terrein of beperkte radio‑kommunikasie.

Aanwending

• Windrigting:
  Gooi rook aan die wind‑op kant van die Landing Zone (LZ). Die rigting waarin die rook wegwaai, wys die wind‑af kant en help vlieëniers om hul benadering veilig te bepaal.
• Posisie‑aanduiding:
  Plaas rook op of effens wind‑op van die LZ. Bevestig die kleur met die helikopter om verkeerde identifikasie te voorkom. Indien die vlieënier ’n ander kleur rapporteer, word die aanwending onmiddellik gestaak.

M18 Gekleurde rookgranate

 

3.10.7 Britse Webley Schermuly Skarebeheer geweer

Die Webley Schermuly-skarebeheer-geweer verteenwoordig een van die mees kenmerkende ontwikkelings in die geskiedenis van openbare-orde handhawing. Ontwerp in die middel van die 20ste eeu as ’n nie-dodelike, maar hoogs effektiewe opsie vir skarebeheer, het hierdie stelsel ’n belangrike rol gespeel in die oorgang van tradisionele vuurwapens na meer verantwoordelike, gematigde onlustebeheerpraktyke.

Die kombinasie van Webley se gevestigde wapentegniese vakmanskap en Schermuly se innoverende pyrotegniese projekte het ’n platform geskep wat betroubaarheid, veiligheid en taktiese buigsaamheid in een pakket saamgebring het. Dié skarebeheer-geweer was onwerp om nie-dodelike rubberkoeëls en gas baie akkuraat en effektief oor afstande te projekteer.

Britse Webley Schermuly Onlustebeheer-geweer

3.10.8. Stoor Items:

Die volgende items was geklassifiseer as stoor-items, en was beskikbaar vir operasionele aanwending, afhangende die situasie:

• Model 10B of Striker haelgewere
• Laser afstandmeters
• Tasco “spotting scopes”
• Nagsig toerusting
• Alle granate, met die uitsondering van die skokgranate

3.10.8 Samevatting

Die gebruik van handgranate in Spesiale Taakmag‑operasies is ’n hoogs gespesialiseerde veld wat streng regulering, professionele opleiding en ’n diep begrip van risiko vereis. Elke tipe granaat—van oefenmodelle tot CS‑gas en skok‑toestelle—vervul ’n spesifieke rol binne ’n groter taktiese raamwerk. In gyselaarsituasies is die primêre doel altyd die beskerming van onskuldige lewens, en enige hulpmiddel word slegs gebruik wanneer dit verantwoordbaar, proporsioneel en wettig is.

4. BEVEILIGING VAN DIE VEELPARTY ORGANISASIE VAN SUIDWES-AFRIKA DEUR AFRIKA AS VOORBEREIDING VAN DIE ONAFHANKLIKWORDING VAN NAMIBIë

Opgestel deur Johan F Lotriet : OOB

4.1. Agtergrond

Die beveiliging van ’n multinasionale diplomatieke besoek deur Afrika na Londen—met ’n gesamentlike groep van ongeveer 130 persone, bestaande uit Suid-Afrikaanse Lugmagbemanning, lede van die Nasionale Intelligensiediens, BBP‑beskermingspersoneel en verteenwoordigers van die Veelparty‑Organisasie van die destydse Suidwes‑Afrika—was een van die mees omvangryke en uitdagende beskermingsopdragte van sy tyd. Die delegasie, onder meer bestaande uit Kaptein Du Toit en Kaptein Raath (SA Lugdiens), Mike Kuhn (NIS) en senior politieke rolspelers, het ’n sensitiewe mandaat gedra: om die raamwerk vir die toekomstige politieke bedeling ná onafhanklikwording van Suidwes-Afrika na Namibië, te bespreek en te verfyn.

Die volledige toer is uitgevoer aan boord van ’n SA Lugdiens Boeing 737, wat as die primêre vervoermiddel vir die hele reis gedien het. Die vliegtuig moes by elke bestemming brandstof, water en algemene voorrade inneem—’n proses wat, in ooreenstemming met die diplomatieke aard van die reis, ook aansienlike hoeveelhede alkoholiese verversings ingesluit het. Dit het daartoe gelei dat die vliegtuig se kroegafdeling teen aankoms by verskeie bestemmings feitlik leeggedrink was, wat die atmosfeer onder die passasiers merkbaar meer gemoedelik en ontspanne gemaak het. Vir die beveiligingspan het dit ’n bykomende dinamiek geskep wat met professionaliteit en diskresie bestuur moes word.

Die verantwoordelikheid vir die beveiliging van hierdie omvangryke groep is toevertrou aan ’n ervare span onder bevel van Kaptein Johan Lotriet van die SA Spoorwegpolisie, Spesiale Taakmag, in samewerking met Kaptein Willie Griffin, werksaam op die ou Jan Smuts‑lughawe. Die vlugplan het ’n reeks vinnige, opeenvolgende landings ingesluit—Windhoek na Zambië, Zimbabwe, die DRC, Malawi, Ghana, Ivoorkus, Ethiopië, São Tomé, Benin, Senegal, Marokko en ander state—elk met sy eie politieke klimaat, veiligheidsrisiko’s en diplomatieke protokolle.

By feitlik elke bestemming is oornag gebly, wat die beveiligingsuitdagings verdiep het: kort aanlandings, onmiddellike vliegtuigbeveiliging, busvervoer deur onbekende stedelike omgewings, hotelakkommodasie wat vinnig geëvalueer moes word, en formele funksies by ambassades waar die delegasie se veiligheid voortdurend bestuur moes word.

’n Verdere kompleksiteit was die hantering van paspoorte sonder vooraf‑visums, wat by aankoms deur immigrasiebeamptes ingeneem, gestempel en eers weer teruggegee is wanneer die volledige groep gereed was om te vertrek.

Ten spyte van hierdie uitdagings het die operasie sonder enige voorval of kompromie verloop. Die span se professionele dissipline, interagentsie‑samewerking en vermoë om onder druk te presteer, het hierdie toer se sukses bewerkstellig. As erkenning vir hierdie uitmuntende diens het die Administrateur-Generaal van Suidwes‑Afrika, mnr. WA van Niekerk, ná afloop van die toer ’n persoonlike brief van waardering aan elke lid van die beskermingspan oorhandig—’n welverdiende huldeblyk aan ’n span wat ’n kritieke rol gespeel het in ’n historiese tydperk van politieke oorgang.

Brief van waardering van die Administrateur-Generaal,

WA van Niekerk

5. TOERUSTING GEBRUIK DEUR DIE SPESIALE TAAKMAG

Opgestel deur Johan F Lotriet : OOB

5.1. Inleiding: Toerusting vir Individuele en Spanoptrede – SA Spoorwegpolisie, Spesiale Taakmag

Die Spesiale Taakmag van die SA Spoorwegpolisie funksioneer binne ’n omgewing waar presisie, mobiliteit en onmiddellike reaksievermoë krities is. Om hierdie operasionele vereistes te ondersteun, word elke lid voorsien van gespesialiseerde toerusting wat ontwerp is om optimale beskerming, kommunikasie, vuurkrag en selfstandige oorlewingsvermoë te verseker. Die toerusting weerspieël die eenheid se dubbele rol: hoogs opgeleide individue wat as selfstandige operateurs kan funksioneer, én ’n geïntegreerde span wat gesamentlik komplekse hoërisiko‑take uitvoer.

Groepsfoto waar lede geklee is in hul daaglikse kamoefleerdrag met beret.

Individuele gevegs- en opleidingsdrag bestaan uit ’n gekamoefleerde langbroek, kort- of langmou‑hemp, bruin militêre stewels, bosbaadjie en/of bruin militêre trui. Tydens kantoor- en standaard opleidingsontplooiing word ’n beret gedra, terwyl operasionele ontplooiings die gebruik van ’n Kevlar‑helmet met ingeboude kommunikasie vereis. Elke lid dra ’n swart gevegsbaadjie met geïntegreerde sakke vir radios, handgranate, stungranate, rookgranate, magasyne, haelgeweer‑ammunisie, asook ’n ingeboude touwerkharnas. ’n Rugkompartement bevat lewensreddende plasma, ’n butterfly‑drip, en ’n glimstrokie vir nagoperasies. ’n Buddy‑handle is standaard om ’n beseerde lid vinnig uit die doodsakker te verwyder. Persoonlike bewapening sluit ’n sy‑wapen in ’n holster in, aangevul deur ’n R1, R4, Uzi of haelgeweer, afhangend van die aard van die ontplooiing. Twee volgelaaide Uzi‑magasyne, 11 mm kernmanteltoue, ’n figuur‑8 en been‑sakke vorm deel van die standaard individuele stel. Gasmasker en koeelvaste-baadjie, klas 4 met plate voor en agter. Handskoene is n vereiste vir touwerk.

Voorbeeld van operateurs foto’s bo en onder, geklee in koeëlvaste baadjies, helmet en van die vuurwapens (Uzis en HP Browing)

Van die operateurs geklee in gevegsdrag met helmet en gasmaskers

Operateurs tydens opleiding geklee vir touwerk, geklee in helmets,

harnasse, figuur 8’s, handskoene, kern mantel-toue en beensakke

Beide foto’s illustreer n operateur gekleed in die selfontwerpte gevegsbaadjie, met sakke wat voorsiening maak vir magasyne, radio, haelpatrone, ingeboude touwerk-harnas, granate, plasma, en persoonlike mediese voorraad

Die gevegsbaadjie van voor en agter sigbaar

met die glimstrokie agterop duidelik waarneembaar

Operateurs geklee in gevegsdrag, met koeelvaste baadjie, helmets en gasmaskers

 

Operateur geklee in gevegsdrag, koeëlvaste baadjie, helmet met

kommunikasie, en gasmasker op. Hier word die Uzi 9mm sub-masjien-

geweer, een van die voorkeur wapens, gebruik.

In beide gevalle, vliegtuig en gebou-penetrasie, word volle gevegsdrag, bestaande uit koeelvaste baadjie, helmet met Kommunikasiestelsel gedra

Span- en groepstoerusting brei die eenheid se vermoëns verder uit en sluit in ’n reeks gespesialiseerde lere vir geboue, treine en vliegtuie; H‑rame vir snelinbraaktegnieke; en volledige bomskadeloosstellingstoerusting, insluitend ’n X‑straalmasjien, ontwrigtingsaparate en springstof soos operasioneel vereis. Hierdie toerusting stel die Spesiale Taakmag in staat om ’n volle spektrum van hoërisiko‑operasies uit te voer — EOD/IED‑take en reddingsoperasies — met die hoogste vlak van veiligheid, dissipline en professionele standaarde.

Voorbeeld van spantoerusting uitgestal, soos verskillende tipe lere, koeëlvaste baadjies,

helmets, snelinbraaktoerusting, ens

Voorbeelde van ’n gevegspan, volledig geklee en voorbeelde van wapentuig (R4) en

Skerpskuttersgewere in die voorgrond

6. STORIES

6.1. Geen

7. VERJAARSDAE EN STERFGEVALLE

7.1. Verjaarsdae

• 2 Februarie 2026 : Fanie Booysen
• 2 Februarie 2026 : Dawie Fourie jnr
• 13 Februarie 2026 : Deon Smit
• 18 Maart 2026 : Chris Botha
• 21 Maart 2026 : Philip Schutte

7.2. Sterfgevalle

• Geen

8. BESPREKINGSPUNTE

8.1 Alle lede word uitgenooi om maandeliks insette te lewer met die deel van stories, gebeurtenisse en idees.

8.2. Daar word versoek dat insette vroegtydig aan Johan Lotriet gestuur word by e-posadres: jflotriet3@gmail.com of WhatsApp: +27 82 769 1505, maar nie later as die 15de van elke maand nie.

8.3. Reünie te Gariepdam