Vloog Theron: Die Man wat Almal Kon Oortuig

Deur Barry, Prachin Buri, Thailand

Daar was deur die jare baie bekende skelms, bedrieërs en kansvatters in Suid-Afrika, maar min kon seker met die legendariese Vloog Theron meeding. Hy het oor 'n besondere gawe beskik: hy kon mense laat glo wat hy sê, al was dit dikwels ver verwyderd van die waarheid. Ek het hom net 'n paar keer in my lewe raakgeloop, maar die ontmoetings het my altyd bygebly.

In 1977 was ek takbevelvoerder by Pretoria-Wes en die Pretoria Skou was aan die gang op die skougronde. Een aand sit ek by die polisiestasie op die terrein toe die telefoon lui. Die konstabel wat antwoord, draai na my en sê die oproep is vir my.

Aan die ander kant van die lyn was 'n speurder. Ek kan ongelukkig nie meer onthou wie hy was of van watter eenheid hy gekom het nie. Hy vertel my dat hulle na Vloog Theron soek in verband met 'n bedrogsaak. Hulle het gehoor dat hy op die skougronde is en by 'n geselligheid van Barclays Bank kuier.

Die Barclays-gebou was reg langs die polisiestasie. Ek stap toe daarheen en vra of Vloog Theron teenwoordig is. Een van die manne antwoord dat hy daar is, maar waarskynlik êrens rondbeweeg. 'n Ander persoon sê toe dat hy pas toilet toe is.

Ek en die konstabel stap na die toilette. Ons roep sy naam en uit een van die hokjies antwoord hy. Toe hy uitstap, sê ek vir hom dat daar iemand is wat hom wil spreek. Kort daarna verduidelik ek dat hy vir bedrog gesoek word.

Tot my verbasing het hy geen weerstand gebied nie. Hy stap doodrustig saam met ons terug polisiestasie toe. Daar bel ek die speurder terug en sê: "Ek het vir Vloog." Die antwoord was eenvoudig dat hy na Pretoria-Sentraal gestuur moes word. Dit is toe ook gedoen.

Ek het hom daarna nooit weer gesien nie en weet tot vandag toe nie wat van daardie spesifieke saak geword het nie. Van tyd tot tyd het ek wel nog van hom in die koerante gelees, maar dit was al.

Baie jare later sit ek en generaal Daantjie le Roux een middag en eet saam. Die gesprek draai toe onverwags na Vloog Theron.

Daantjie vertel my dat hy en nog 'n speurder na die Verenigde State gestuur is om vir Vloog terug te bring Suid-Afrika toe. Volgens hom het Vloog daar in die moeilikheid beland nadat hy soortgelyke slenters probeer uitvoer het as dié waarvoor hy in Suid-Afrika bekend was. Die Amerikaanse owerhede was egter nie beïndruk nie en hy het uiteindelik in die gevangenis beland.

Toe die twee speurders hom terugvlieg Suid-Afrika toe, het Vloog gou begin gesels. Volgens Daantjie het hy hulle ore letterlik afgepraat. Ná ure se onafgebroke gepraat sê Daantjie uiteindelik vir hom dat hy miskien iemand anders moet kry om mee te gesels.

Vloog staan toe op en gaan sit langs 'n man wat skuins voor hulle gesit het. Binne minute was hy weer diep in gesprek.

Na 'n geruime tyd roep Daantjie hom terug. Intussen vertel die ander passasier, 'n Amerikaner, hoe beïndruk hy met Vloog is. Hy beskryf hom as 'n nederige en aangename man. Toe volg die onthulling.

Vloog het die man oortuig dat Suid-Afrikaanse Lugdiens aan hom behoort. Nie net dit nie, hy was glo besig om een van die vliegtuie aan die Amerikaner te verkoop! Volgens Daantjie het dit geklink asof Vloog die man amper suksesvol oorreed het.

Daantjie moes uiteindelik vir die Amerikaner sê dat Vloog besig was om hom om die bos te lei.

Nog jare het verloop.

Teen daardie tyd het ek reeds in die Kaap gewoon en my vrou het as advokaat gepraktiseer. Een aand kom sy huis toe en vertel dat advokaat Koos Louw vir haar 'n saak gegee het waarin die kliënt niemand anders nie as Vloog Theron was. Koos was destyds bekend as die advokaat wat die berugte Stasie-wurger verdedig het en het nie tyd gehad om self die saak in die Strand-hof te hanteer nie.

Kort daarna ry my vrou en ons dogter, Jacoline, saam Kaap toe. Die middag kom hulle terug met groot ruikers blomme. Toe ek vra waar dit vandaan kom, antwoord hulle dat Vloog dit vir hulle gekoop het.

'n Paar weke later kom my vrou egter die huis binne, duidelik ontsteld. In haar hand hou sy 'n rekening van die bloemiste. Toe blyk dit dat Vloog die blomme nie self betaal het nie. Hy het dit bloot op my vrou en Jacolie se rekening laat plaas!

Dit was tipies Vloog.

My vrou het later ook vertel hoe moeilik hy as kliënt kon wees. Sy stories het gedurig verander en die waarheid was dikwels moeilik om van fiksie te onderskei. Teen daardie tyd was hy reeds in 'n rolstoel en is hy rondgestoot deur 'n voormalige aanklaer wat vir hom gewerk het.

Die saak waarvoor hy verskyn het, is uiteindelik teruggetrek. Die klaer het blykbaar moed opgegee.

Die enigste verdere nuus wat ek later van hom ontvang het, was dat hy oorlede is.

Ek onthou ook dat ek eendag in die Huisgenoot gelees het van allerlei petaljes waarin hy betrokke was, onder andere die bekende stories van die olifant in Stellenbosch, 'n donkie en selfs 'n bottel brandewyn. Soos altyd was dit moeilik om feit van legende te skei wanneer Vloog Theron se naam ter sprake gekom het.

Wat wel seker is, is dat hy een van die merkwaardigste karakters was wat Suid-Afrika ooit opgelewer het. Mense kon kwaad word vir hom, hulle kon hom wantrou, hulle kon hom selfs laat arresteer, maar min mense kon ontken dat hy oor 'n besonderse vermoë beskik het om mense te bekoor, te vermaak en soms heeltemal te mislei.

En tog bly my sterkste herinnering aan hom daardie aand in 1977 op die Pretoria-skougronde: 'n man wat uit 'n toiletstalletjie antwoord, rustig uitstap, hoor hy word vir bedrog gesoek, en sonder enige drama saamstap polisiestasie toe.

Só iets kon seker net Vloog Theron doen.